-1
archive,category,category-nafarroa,category-221,stockholm-core-1.2.1,select-theme-ver-5.2.1,ajax_fade,page_not_loaded,menu-animation-underline-bottom,header_top_hide_on_mobile,wpb-js-composer js-comp-ver-6.2.0,vc_responsive

LGTBIfobia kirolean

Joan den ostiralean, otsailaren 19an, kirolean LGTBIfobiaren aurkako eguna ospatu zen Iruñean, eta Harrotuk mahai-inguru bat antolatu zuen. Bertan, LGTBI kirolariek bertatik bertara kontatu ahal izan zituzten gai horri buruz dituzten esperientziak eta ikuspuntuak.

Hitzaldiak hainbat gai jorratu zituen: kirol munduan LGTBI izateari buruzko esperientzia negatiboak, kirol bizitzan aurkitu dituzten oztopoak, izan dituzten babes elementuak eta etorkizunean lortu beharreko erronkak. 4 elementu horiek eztabaida handia sortu zuten mahai-inguruan aktiboki parte hartu zuten entzuleekin batera, eta bizipenen eta bizi-gogoeten trukea bihurtu zen, horrelako blog-post baterako baino askoz gehiago.

Baina, hala ere, nire inpresioak aipatu nahi nituzke. Lehenik eta behin, hizlarietako batek bakarrik kontatu zituen zuzeneko bizipen negatiboak LGTBI izateagatik. Horrek modu positiboan harritu ninduen, kirol profesionala oso mundu lehiakor gisa ulertzen bainuen, desberdintasunen ez oso abegikorra, eta bestearekiko edozein desberdintasun lehiaketa-kodeetan makurrarazteko arrazoi izan daitekeelako. Baina bere esperientzien arabera, hori ez zen horrela izan.

Zuzeneko esperientzia negatiborik oso bizi izan ez bazuten ere, LGTBI kolektiboari buruzko beste jarrera negatibo batzuk azaldu zituzten, oro har, orokortasunez, iruzkin homofonoz, barrezka eta abar. Badirudi horretaz ez dela inor libratzen, eta horrek hausnarketa ugari eragin zituen taldeko kide izateari buruz, LGTBI pertsonaren banakako erantzukizunari buruz iruzkin horiei aurre egiteko, horiekiko erantzukizun kolektiboari buruz, erru-sentimenduari buruz, etab. Eztabaida zirraragarria izan zen.

Harritu ninduen beste gauza bat izan zen kirol minoritarioak egiten zituzten hizlariek, hala nola jockeya eta errugbia, esperientzia positiboenak kontatu zituztela, eta gehiengoaren kirola egiten zuen hizlariak, berriz, futbola (hau ere errege kirola bezala deitua), esperientzia negatiboenak. Zenbat eta txikiagoa izan kirola, eta zenbat eta oztopo gehiago izan kirola egiteko, orduan eta zaintza pertsonal gehiago dago kirol horretan. Barruan babesteko modu bat bezala, kanpoan zailtasunak daudenean. Hausnarketa interesgarria, ezta?

Baina ez ziren horiek izan argitara atera ziren gai bakarrak: ezbeharrak gainditzeko beharrezkoa den indar pertsonalaz (edo ahalduntze pertsonalaz) hitz egin zen, kirol munduan LGTBI pertsona gisa aske izateko berdinen arteko laguntzez, emakume izateagatik gehitutako zailtasun ugariez (beste behin ere emakumeak alde negatiboan daude, emakume izateagatik bakarrik), eta abar. Gainera, lortzeko dauden erronkez ere hitz egin zen. Eta zentzu horretan, bi ageri ziren: berdintasuna eta hezkuntza.

Pertsonalki, ez zitzaidan batere harritu bi erronka orokor horiek ateratzea. Izan ere, nahiz eta pertsona horiek ez zuten zuzeneko bizipen negatibo larririk kontatu (eraso fisikoak, adibidez), bizipen negatiboen sare zabal baten berri eman zuten, hala nola taldeko iruzkinak, mofak, bakardadea, erreferenterik eza, balio-judizioak, trabak, beldurrak, errua… Askatasunaren bidean, berdintasunaren bidean, mota guztietako harriak sortzen dituzten jarrerak eta sentimenduak. Eta beste behin ere, argi eta garbi ikusten da hezkuntzaren beharra: Hezkuntza etxean, ikastetxean, eta kasu honetan, kirol klubetan. Horrela bakarrik lortuko da benetako berdintasuna, eta agian egunen batean, utz diezaiogun egun hau ospatzeari, mundu guztia aske izan baitaiteke, edozein dela ere egiten duen kirola.

 

Ander Iribarren Hualde

Kattalingorriko sexologoa

 

Picha aquí para leer este artículo en castellano

#Harrotudefendatu

Harrotuko egoeraren harira kide bati ateratzen zaizkion hitzak partekatzen ditugu:

 

Hausnarketa hauek sortu zaizkit berriz ere urtarrilaren 12ko herritarren gaien batzordean, gure kide Edurrek egindako interbentzioaren ondoren, eta udal-talde bakoitzak, bereziki PSNk, abstenitzea erabaki ondoren, EHBilduk eta GeroaBaik aurkeztutako adierazpenaren aurrean.

Gu geu lasai gaude. Nik uste dut lasai egon behar dugula, gaurdaino dena bete da, ez dezagun benda jarri zauria baino lehen” Maite Esporrín.

Zauria baino lehen benda jarri. Baieztapen honetan geldituko naiz:
Zauriez eta LGBTIQ+ eta Transbollomarika pertsonez hitz egiten dugunean, aspaldiko zauriez eta zauri ugariz ari gara. Ikusezintasuna, zuzeneko eta zeharkako diskriminazioak, jazarpena, tratu txarrak, erahilketak eta hamaika irainek eragindako zauriez ari gara. LGBTQ+ eta Transbollomarika pertsonen borrokatik partekatu, sendatu, zaindu, aldarrikatu, legitimatu eta ikusarazi diren zauriez ari gara, erakundeen eta Nafarroa gobernatu dutenen inolako laguntzarik gabe (baita bazterketarekin). Eta hori diot; izan ere, hemen, corralito foralean, 2016ra arte (kasualitatez Gobernu aldaketa, GeroBai, EhBildu, Podemos eta Izquierda-Ezkerrak osatua), ez baitzegoen ezer LGBTIQ+ arloan politika publikoetan. Esan nahi duena-diguna zera da: bollera, marika, trans eta degeneratuoi gertazen zaizkigun mobida horiek, ez dira hain garrantzitsuak, ezta larriak ere, eta, gainera, denborarekin konpontzen dira beren kabuz (eta bidean geratu direnak, min kolateral soilak, desagertzen joango direnak).

Beraz, LGBTIQ+ eta Transbollomarika memoria historikoa egiten badugu, berak aipatzen duen zauri hori oso egina zegoen.

Zergatik aipatzen dut zauriarena? Gure biografietan, indibidualetan eta sozialetan, ditugun zauriak konfiantzarekin oso lotuta daudelako. Norberarengan eta beste pertsona batzuengan (eta horiek hitzematen dutenarengan) konfiantza izatea. Azken horiek, kasualitatez, batzuetan hiri bat zuzentzeko, politika instituzionala egiteko eta herri oso baten baliabideak nora bideratzen diren erabakitzeko boterea dute.

Eta hemen beste baieztapen bat aipatuko dut, Harrotu aipatuz: “Urtebete igaro dugu, tragedia bat izango zen, Harrotu itxiko zutela, eta zer gertatu da? Ezertxo ere ez” (Maite Esporrín).

Gauzak gertatu badira, gauza asko gertatu dira, eta Maria Garcia Barberena zinegotziak hartu dituen konpromisoekin lotuta egon daitezke. (Batzuk aipatzearren eta gehiegi ez luzatzearren): abenduan bilera batean jakinarazten zaie kolektiboei eta gainerako jendeari 2020ko urtarrilean (nahiz eta beste urtebeterako luzapena sinatuta egon) Harrotu itxi egingo dela, Kattalinguneren ustezko bikoiztasunagatik. Galdetu nuen (nik galdetu nuen, eta ondo dakit zer entzuten dudan) zer datetaz ari zitzaizkigun hizketan, eta erantzun zitzaidan 2020ko urtarrilaren 15ean (gutxi gorabehera, baina 2021etik nahiko urrun). Horren aurrean, hainbat kolektibo eta norbanakok erabaki genuen:

– Kalera irtetea gertatutakoa salatzera.
– Nafarroako Gobernuko txitxifu guztiekin hitz egitea.
– Behin baino gehiagotan eskatzea Iruñeko Udaleko batzordeetan parte hartzea (N+ak etengabe atzeratuz)
– Zerbitzu-mozketa honen kezka dela eta, proposamen bat prestatu eta martxotik uztailera bitartean txitxifu orori aurkeztu, Harroturen gutxienekoak zein diren jasota uzteko.
– 60.000 euroko aurrekontuaren aurrean (gutxi gorabeherakoa bada ere, egungotik oso urrun dago), N+ taldeak taldeak aurkeztua. Talde guztiekin bildu eta azterketa bat (kaleko jendearena) egin hedabideen aurrean.
– Ah! Bai, eta horren guztiaren erdian, oraindik ere kolektibo beraren barruan gertatzen ari ziren bazterketa-egoerak larriagotu dituen pandemia bat.

Esango nuke, gauzak gertatu, gertatu direla, baina tira, ez dudala gehiegi desbideratu nahi, eta zaurien eta konfiantzarekin harremana handia duten alorrera itzuliko naiz; zehazki, guztionak diren baliabideak (den-den-denak), zertan erabiliko diren erabakitzeko ahalmena duten pertsonetara itzuliko naiz. Pertsona horiek (edo beste batzuek, baina sigla berberenpean) batzuetan hiriburu bat eta gobernu bat zuzentzen dituzte, urte askoz batzutan ere bai. Gehiago erantsiko nuke, gutxi gorabehera esplizituki parte hartu dute (eta parte hartzen jarraitzen dute) goian aipatu ditudan “txorakeria” horiek alde batera uzte horretan. Bai bollera, marika, trans eta beste degeneratuei gertatzen zaizkigun horiek txorakeriak direla esaten eta gutxiesten.  Bai, gertatzen zaizkigun horiek: ikusezin bihurtu, erahil, diskriminatu, erasoak jasan, jazarpenak, tratu txarrak…

Gauza guzti horiek ni bezalakoak diren hezur-haragizko pertsonek sortzen (eta betikotzen) dituzte, eta zauriak eragiten dituzte. Zauri horiek, jende asko utzi dute bidean. Hori dela eta, argi eta garbi geratu behar da aurrean duzun pertsonarengan konfiantza izateko, batez ere “goian aipatu ditudan txorakeriak” alde batera utzi, hutsaldu eta lagundu dituzten taldeetakoa bada, hitzak eta konpromisoak baino zerbait gehiago behar dela.

Ez da ezkutuko ezer egonen, eta datorren urtean, Harrotu itxi den, tragedia bat izan den eta dena zuek planteatzen duzuen bezain beltza den komentatzeko elkartuko gara” (Maite Esporrin). Zauriak, nireak eta nire aurreko guztienak entzunda, arduragabekeria iruditzen zait gertakariei lupaz eta egunez egun ez begiratzea. Oroimen honekin guztiarekin ikusiko dugu nork zuen benetan benda (baina begietan) eta, argi eta garbi diot, espero ni izatea.

#harrotudefendatu #defenderharrotu

*Leer artículo en castellano

 

RelataLes: relatos lésbicos en confinamiento

Blogeko sarrera honekin Dekumas LBT elkarteari, lesbibollotrans emakumeen elkarteari, eskerrak eman nahi dizkiogu eta baita gure esker ona helarazi ere, beti izan baitugu oso gertu. Hauek RelataLes: Relatos Lésbicos en confinamiento fanzinearen sortzaileak izan dira, eta hau irakurri ondoren, zuekin komentatu nahi ditugu gehien gustatu zaizkigun gauzak.

 

Lehenengoa, nola ez, proiektua bera eta fanzine beraren inpresioa da. Eskerrik asko lan guztiagatik. Mila esker ere luzea eta noizbehinka neketsua izan den berrogeialdi hau, espazio bizi bat egiteagatik, musuz, igurtziz eta tximeleta lesbikoz beterikoa. Baina, batez ere, eskerrik asko, beste behin ere, emakume lesbianak eta bisexualak merezi dugun lekuan jartzeagatik, eskerrik asko ikusgarri egiteagatik! Eta ez gu bakarrik, baita gure sentitzeko, maitatzeko eta gozatzeko moduak ere. Pluralean idazten dugu, noski, gutako bakoitzak bere formak dituelako eta forma horiek biderkatzen direlako une, leku edo pertsonaren arabera.

 

Asko gustatu zaigun beste gauza bat artistek erabili dituzten kontakizunak idazteko modu oso desberdinak izan dira. Zoragarria! Gozamena da, hain modu ezberdinean irakurri ahal izatea eta, nola ez, hainbat puntutatik horiekin konektatzea. Zorionak denoi, ez utzi idazteari!

 

Gainera, fanzinea irakurrita, asko hausnartu ahal izan dugulako honetaz. Oro har, emakumeen arteko harremanez hitz egiten denean izaten den iruditeriari buruz. Zer iruditeri kolektibo dago guri buruz? Zertan pentsatzen dute pertsonek lesbianen edo emakume bisexualen harremanez hitz egiten entzuten dutenean? Zer irudi bonbardatzen dituzte haien buruek? Zer aurreiritzi dute?

 

Ez utzi RelataLes irakurtzeko aukera pasatzen. Izan ere, euripeko topaketez, Milango postre gozoez, hiri eta zelaiez, 61eko maitasun eta erromantzeez, whatsapp mezu esperantzatsuez eta istorio zoragarriez betetako mundu batean sartuko zarete.

 

Izan ere, RelataLes ez da maitasun-liburu bat edo emakumeen arteko topaketa erotikoen fanzine bat bakarrik, RelataLes eguneroko kontakizunak kontatzen dituzten istorioak dira, benetakoak edo fikziozkoak, eta protagonistak gu gara.

 

Clickar aquí para leer en castellano

Giza Eskubideak /LGTBI+

Mundu osoan, oraindik ere, etengabeko erasoak eta giza eskubideen urraketak egiten dira nor maite dugun, nola janzten garen edo nor garen arrazoiengatik. Gaur giza eskubideen nazioarteko eguna ospatzen dugu, eta egun horretan oinarrizko zerbaiten aldeko eskubideak defendatzen jarraitu behar dugu, hala nola, garen bezala adieraztea, afektiboki modu askean agertzea edo modu batean edo bestean janztea edo jardutea.

Munduaren goialdean eta luze-zabalean diskriminazio-modu ugari daude oraindik ere, honako hauetan oinarrituta: pertsonaren sexu-orientazioa (nork erakartzen gaituen), identitatea (nor garen edo nola definitzen garen), adierazpena (nola adierazten, janzten, orrazten edo makillatzen garen) eta ezaugarri sexualak (adibidez, genitalak, kromosomak edo maila hormonalak).

Datuak kezkagarriak dira:

  • 2017ko urritik 2018ko irailera soilik, 369 transexual hil zituzten.
  • Pertsona intersexual asko behartzen dira oraindik ere ebakuntza arriskutsu, inbaditzaile eta guztiz alferrikakoak egitera, eta horien bigarren mailako ondorioak, fisikoak zein psikologikoak, bizitza osorako iraun dezakete.
  • Sexu bereko pertsonen arteko sexu-harremanak delitutzat jotzen dira 70 herrialdetan, eta horietako 9tan (Saudi Arabia, Iran, Sudan eta Yemen, kasu) heriotza-zigorra jaso dezakete.
  • Harrotasunaren ospakizunak hainbat herrialdetan debekatuta daude, besteak beste, Saudi Arabian, Errusian, Ugandan eta, duela gutxi, Turkian (2003tik ospatzen aritu ondoren debekatu dute).
  • Txetxenian bahiketak eman ziren, torturak, baita gizon gayen aurkako hilketak ere, Txetxeniar estatuaren kanpaina batek bultzatzeak dakarren larritasunarekin.
  • Bangladeshen, talde armatuek LGBTI ekintzaileak matxetatu dituzte, baina Poliziak eta gobernuak ez dute neurri garrantzitsurik hartu biktimen familiei justizia emateko. Saharaz hegoaldeko Afrikako toki askotan, LGBTI populazioa identifikatua izateko beldurrez bizi da, eta horrek eraso egingo dio, edo baita erail ere.

Egoera oso kezkagarria da mundu osoko hainbat herrialdetan. Baina zifra guztiak ez dira negatiboak, eta, pixkanaka, mundu osoko hainbat kolektiboren LGTBI+ eskubideen aldeko borrokak fruituak ematen ari dira.

Gaur egun, gutxienez 43 herrialdek gorroto-delitutzat jotzen dituzte homofobia-delituak.

2019ko maiatzean, 27 herrialdek sexu bereko pertsonen arteko ezkontza legeztatu zuten, besteak beste, Argentinak, Kanadak, Irlandak, Maltak, Hegoafrikak eta Uruguaik.

Herrialde batzuetan, trans populazioak bere sexua legez onartua izatea lor dezake (nahiz eta kasu askotan prozesu umiliagarri eta oso larriak jasan behar dituzten, hala nola diagnostiko psikiatriko bat edo esterilizazio itzulezin bat), eta Argentina, Belgika, Kolonbia, Danimarka, Irlanda, Malta eta Norvegia bezalako herrialdeetan prozesu horietatik igaro gabe egin daiteke.

*** Herrialde bakoitzeko lege-egoerari buruzko informazio gehiago nahi izanez gero, bisitatu: https://transrespect.org/es/map/legal-gender-recognition-change-of-name /

Europako hainbat erakundek eskubide horiek arautzen dituzte, eta nazioarteko legeriak jasotzen du pertsona guztiok dugula askatasunez hitz egiteko eskubidea. Giza Eskubideen Adierazpen Unibertsalak (19. artikuluan) “pertsona orok askatasunez hitz egiteko duen eskubidea” arautzen du. Pertsona askok kalte fisiko eta psikologiko larriak jasateko arriskua dute oraindik, nahiz eta legediak jasotzen duen “pertsona orok duela bizitzeko, aske izateko eta segurtasunerako eskubidea”. Gainera, LTGBI+ pertsona askok bazterketa ekonomikoa eta soziala jasaten jarraitzen dugu, gure nortasunagatik, orientazioagatik edo adierazpenagatik, eta, horrela, gure “osasunerako, hezkuntzarako, etxebizitzarako eta enplegurako eskubidea” urratzen da.

Amnistia Internazionalak, adibidez, LGTBI+ populazioaren diskriminazioari mundu osoan aurre egiteko konpromisoa hartu zuen, eta horretarako gomendioak proposatu zizkien gobernuei, legeak hobetzeko moduari buruz. Kanpaina honek Grezia, Danimarka eta Norvegia bezalako herrialdeetako legedian eragin zuen, baita Taiwanen ere, bertako auzitegiek sexu bereko pertsonen arteko ezkontzaren debekua Konstituzioaren aurkakoa zela ebatzi baitzuten.

Nafarroan ere, apurka-apurka, urratsak ematen ari dira, 2017tik aurrera “8/2017 Foru Legea, ekainaren 19koa, LGTBI+ pertsonen berdintasun sozialerako”. Lege honek, arlo horretan administrazio-antolaketa berria proposatzeaz gain, politika publiko berriak proposatzen ditu, hainbat neurri arautuz (horietako batzuk nahiko zehatzak) arlo hauetan: gizartea, osasuna, familia, hezkuntza, lana, gazteria, aisialdia, kultura eta kirola, nazioarteko lankidetza, komunikazioa eta polizia, eta administrazio-gaietako hainbat alderdi. Lege hori, “2019-2022 Ekintza Plana” bezala, hainbat kolektiborekin eztabaidatu zen, eta horietako batzuk hobetu daitezkeen arren, norabide onean doazen neurri asko jasotzen ditu.

Hala ere, oraindik asko geratzen da hori guztia martxan jartzeko, eta, gehiegitan, nahi baino motelago hartzen dira neurriak. Zalantzarik gabe, lege hau nahiko aitzindaria da, eta gutako askoren errealitateak hobetu ditzaketen alderdi asko biltzen ditu, Nafarroa osoko LGTBI kolektiboek urteetan egindako presioari esker. Baina ez du balio paperean jasotzeak. Neurriak hartu behar dira eta berehala hartu behar dira. Inork ez dezan inoiz bere nortasunagatik, orientazioagatik edo adierazteko moduagatik oinarrizko eskubideen urraketa jasan.

Nahiz eta LGBTI mugimenduak, zalantzarik gabe, aurrerapen nabarmenak lortu dituen, baita legegintza-arloan ere, oraindik lana dago egiteko. Antolaketa eta mobilizazioa ezinbestekoak dira; aniztasuna ikusaraziz, instituzioek legeak egin ditzaten eta baliabideak eman ditzaten presionatuz, edozein erasori aurre eginez,… Batuketa oro eta dena beharrezkoa da, gure eskubide guztiak errespetatuak ikusteaz gain, askotarikoak eta askeak adierazteko.

 

Pincha aquí para leer en castellano

Abenduak 1: HIESAaren aurkako borrokaren Munduko Eguna

Abenduaren 1a da, eta 1988tik aurrera, HIESaren aurkako borrokaren Munduko Eguna ospatzen da. Ezin genuen eta ezin izan dugu alde batera utzi data hau, LGTBI+ kolektiboari estuki lotuta baitago: bai birusak berak gehien erasandako komunitateetako bat izateagatik, bai birusari lotutako estigma sozialagatik, bai historian zehar LGTBI+ elkarteen borroka-ildoetako bat izateagatik.

Oraingoan, Sare eta Nafarroako HIESaren Aurkako Batzorde Herritarreko kideekin hitz egin dugu (hemendik aurrera Comi izendatuko dugu). Iruñean egoitza duten bi elkarte dira, eta urteak daramatzate lanean GIBa desagerrarazteko eta Nafarroan sexu-osasuna sustatzen.

Mahai-inguru birtual bat balitz bezala, hiru galdera planteatu dizkiegu beraien iritziak ezagutzeko eta errealitate horien ñabardura guztiak ezagutu ahal izateko. Has gaitezen.

Lehenengo galdera da: zergatik da garrantzitsua egun hau ospatzen jarraitzea?

Sarek honako hau esan digu: “Gaur inoiz baino gehiago, CESIDAtik eta kolektibo honetako kide garen erakunde guztietatik aurtengo leloa, beharrezkoa da egun hau ospatzen jarraitzea. Ia 40 urte dira HIESaren pandemia agertu zela eta oraindik ez da lortu ONUSIDAren 90-90-90 helburuak lortzea. Oraindik ez dugu erantzun eraginkorrik lortu, ez zientziatik, nahiz eta aurrerapen asko egon diren, ezta erakundeetatik ere, eta gaur egungo esku-hartze ildoak ez dira nahikoak. “

Comiren ustez, “Alde batetik, GIBarekin bizi diren pertsonekiko estigma handia dago oraindik. GIBarekin bizi diren pertsonekiko serofobiak edo diskrimazioak oraindik ere bizitza asko markatzen ditu, eta gure gizarteetatik ezabatzeko lanean jarraitu behar dugu.

Horregatik, uste dugu garrantzitsua dela DETEKTAEZINA= TRANSMITIEZINA den mezua ezagutzea: GIBa duten eta tratamenduan dauden pertsonek ezin dute transmititu. Aurrerapen medikoek eta gaur egungo tratamenduek aukera ematen diete GIBarekin bizi diren pertsonei birusen karga hain maila baxuetara murrizteko, non birusa egoera latentean mantentzen den, detektaezintasuna deritzona. Horrek esan nahi du, erretrobirusen aurkako tratamenduekin bat eginez, GIBarekin bizi diren pertsonek birus karga murrizten dutela gaixotasuna garatzea eragozten duten mailetara, eta birusa ezingo litzatekeela organismo batetik bestera transmititu.

Gainera, gogoan izan behar dira bizia galdu eta galdu duten pertsona guztiak, baita kaltetuak izan diren guztiak ere. Oraindik ere, birusa kontrolatzeko behar diren tratamenduak eskuratu ezin dituzten pertsona askok bizia galtzen jarraitzen dute mundu osoan. “

Hona hemen egin dizuegun bigarren galdera: aldaketarik egon al da pandemiako hilabete hauetan GIBaren aurkako borrokan? Zein?

Sareren ustez, “Gure erabiltzaile asko zailtasun larriak izaten ari dira. Gure erabiltzaile guztiei eragin die, batez ere emakumeei. Etxebizitza eskuratzeko arazoak, lana galtzea; izan ere, gehienek zaintzan edo etxeko lanetan lan egiten dute, eta beren enplegatzaileek beldurra zioten kutsatzeari, beren atsedenaldiei uko egin behar izan dieten emakume barneratuei, eta, beraz, lana mantentzeko familia ikusteari. Konfinamenduan arazoak izan dituzten emakumeak, eta, are gehiago, indarkeria pairatu dute etxebizitza partekatuetan, baina ezin izan dute beste etxebizitza bat eskuratu pandemiaren ondorioz.

Jarraipen medikoek aldaketak izan dituzte, itxaronaldiak askoz luzeagoak dira hitzorduak eta azterketak, analisiak eta abar izateko. Ospitale-farmaziaren banaketari dagokionez, Nafarroan, zorioneko egon gara, etxeetan ematen zutelako eta medikazioari dagokionez ez delako inolako zailtasunik egon. GIBaren prebentzioan eta detekzioan oso garrantzitsuak diren sexu- eta ugalketa-osasunari buruzko kontsultak, eta hauek ere kaltetuak izan dira. Lehen Mailako Arretako kontsultei dagokienez, guztiok ikusten dugu eta badakigu gainkarga jasaten dutela. Izan ere, asteazkenetan kontzentratzen dira, osasun-zentroetan aldarrikatzeko, eta ondorio larria dute GIBaren detekzioan ere, eta, beraz, birusaren bilakaerari eragiten diote. Era berean, geldiarazi egin da PREP ezartzeko prozesua, GIBaren transmisioaren prebentzioan ondorioak izango zituen planifikatuta zegoen bezala. “

Ildo beretik, Comik honako hau dio: “Jakina, COVID-19ren pandemiak herritar guztiei eragin digu, eta, beraz, baita GIBarekin bizi diren pertsonei eta gaiarekin lan egiten dugun erakundeei ere.

GIBaren arriskuak murrizteari dagokionez, bereziki etxeko konfinamenduaren lehen hilabeteetan xiringak trukatzeko programek eta elikagaien bankuak izan dute eragina. Erantzun azkarra eta eraginkorra eman behar izan dugu, etxez etxeko zerbitzuak ezarriz eta, kasu askotan, telefono bidezko laguntza emozionaleko gure esku-hartzea areagotuz.

Era berean, paralelismoak egin dira COVID-19 pandemiaren eta GIBaren pandemiaren artean. Eta GIBaren aurkako borrokatik gauza asko ikasi behar direla egia bada ere, ezin dira homologatu, osagai desberdinak dituztelako, fase historikoa, ondorioak, bai eta esanahia eta estigma ere, bi kasuetan desberdina dena. “

Eta amaitzeko, planteatzen dizuegun azken galdera hau da: zer erronkari egin behar dio aurre GIBaren aurkako borrokak etorkizunean?

Sareren ustez, “Egungo pandemiari emandako erantzunak ez du atzera egin behar lortutako lorpenetan, ezinbestekoa da aurrera egiten jarraitzea diskriminaziorik ezaren eta GIBari lotutako tratu-berdintasunaren aldeko itun sozialean jasotako neurrien ezarpenean. Borroka egin behar dugu krisiak berriz ere pertsona ahulenei eragin ez diezaien, GIBarekin bizi diren pertsonak barne. Ezinbestekoak dira oinarrizko baliabideak, etxebizitza, elikadura eta abar eskuratzea bermatzen duten gizarte- eta erakunde-ekintzak. Beharrezkoa da GIBaren eta sexu-transmisiozko beste infekzio batzuen diagnostiko goiztiarra bermatzea behar duten pertsona guztientzat.

Funtsezkoa da GIB/HIESari lotutako estigmaren eta diskriminazioaren aurka borrokatzea; pertsona askok auto-konfinamendu sozialeko egoeran jarraitzen dute, beren errealitatea isolatuta bizi dute eta beren seroestatusa ezkutatzen dute. GIBarekin bizi diren pertsonei arreta soziosanitarioa bermatu behar zaie.

Gainera, beharrezkoa da lidergo politikoa eta konpromiso ekonomikoa izatea, GIB birusak eragindako infekzioari ematen zaion erantzunaren iraunkortasuna bermatzeko; HIESari buruzko Plan Nazionala indartu behar da, eta Nafarroan HIESaren Programa berreskuratu. “

Eta Comiren aburuz, “Etorkizunean erronka gisa geratzen dira GIBaren aurkako estigmaren aurkako borroka, eta pertsona guztiek tratamenduetara sarbidea izan dezaten lortzea, non bizi diren edo beren legezko estatusa edozein dela ere. Nafarroaren kasuan, badugu abantaila bat: gure erkidegoan bizi diren pertsona guztiei bermatzen zaie GIBaren tratamendua, haien paperetatik harago. Nabarmendu nahi dugu hori, eta beste lurralde batzuetara estrapolatu beharko litzateke.

Beste erronka nagusietako bat GIBa duten pertsonenganako diskriminazioa eta estigma ezabatzea da. GIBarekin bizi diren pertsonen eskubideak aldarrikatzea funtsezkoa da sexu-osasunaren sustapenean eta giza eskubideei dagokienez.

Eta azkenik, baina ez horregatik garrantzi gutxiagokoa, hainbeste bizitzatan eragina izan duen infekzio honi irtenbidea aurkitzeko ikerketetan inbertitzea. “

Ikus dezakegunez, oraindik asko dago egiteko GIBaren aurkako borrokan. Kattalingorritik, eta lankideek aipatu diguten guztia laburbilduta, esan genezake oso garrantzitsua dela GIBarekin bizi diren pertsonen gizarte-diskriminazioaren aurka borrokatzen jarraitzea, Covid-19ren aurkako borrokak eragin ez dezan profesionalek arlo horretan egindako lan osoan, eta garrantzitsua dela birusaren aurkako lana bermatuko duten politika publikoek. Hori guztia pertsonen bizitza erdigunean jartzeko.

Eta amaitzeko, eskerrak eman nahi dizkiegu bai Sareri bai Comiri post honekin kolaboratzeagatik, eta batez ere, urte hauetako lanagatik. Eskerrik asko!

 

Leer artículo en castellano

Asexualitatea ikusgarri egiten

Duela urte batzuetatik hona, azaroaren 26a asexualitatearen ikusgarritasunaren eguna da. Arauz kanpoko eta horregatik diskriminatua den beste sexualitate bat ikusarazteko eguna. Baina zer da asexualitatea?

Hasteko, eta ikuspuntu sexologikotik, hitz hau ez da LGTBI+ mugimenduan egiten den bezala ulertzen. Greziar jatorriko “a-” aurrizkiak ezetza edo zerbaiten gabezia adierazten du, eta sexualitatea; subjektu sexuatu bakoitzak bere burua bizitzeko duen modua litzateke. Beraz, pertsona asexuala subjektu sexuatu gisa bizi ez dena izango litzateke, eta hori ezinezkoa da, pertsonak izaki sexuatuak baikara.

Hala ere, LGTBI+ mugimenduan, hitz honek beste esanahi bat jasotzen du, eta asexualitateaz hitz egiten denean, desio erotikorik ez duten edo desio erotiko gutxi duten pertsonez hitz egiten da, baita emozio mailan, konexio sakona izaten ez badute erakarpena sentitzen ez duten pertsonez ere, edo soilik, oso egoera zehatzetan desiratzen duten pertsonez.

Asexuala sexurik gabeko pertsona gisa ere uler genezake, sexua hitza “egiten” den sexu gisa interpretatuta, eta ez garen sexu gisa. Ikuspuntu horretatik interpretatzen badugu, gai batzuk eztabaidara ateratzen dira: zeri esaten diogu “sexua izatea”? Zer da erotika? Zeri deitzen diogu desio erotikoa sentitzea? Agian ezin izango diegu galdera horiei erantzun, baina “nahasmen” horren inguruko elkarrizketa bat garatu ahal izango dugu.

Esan daiteke asexual hitza aterki hitza dela, eta barnean hartzen dituela bere desio erotikoa arauarena baino txikiagoa edo baldintza gutxiagotan duten pertsona guztiak, edo, esan bezala, egoera jakin batzuetan (grisexualitatea) edo lotura emozional oso indartsu baten ondoren gertatzen direnak (demisexualitatea).

Beraz, arauz kanpoko beste sexualitate batzuekin gertatzen den bezala, “ustezko arau” baten azpitik edo gainetik egotea nahikoa izan da eta da sexualitate horiek patologizatzeko, diskriminatzeko eta ikusezin bihurtzeko. Izan ere, asexualitatearen jatorria bilatu da traumetan edo esperientzia negatiboetan, bere garaian homosexualitatearekin egiten zen bezala, eta diagnostiko-kategoria gisa sartzen zen DSMn 2013ra arte.

Gaur egun, badirudi guztiok izan behar dugula desio zehatz bat, gorputz jakin batzuetara bideratua, modu zehatz batean, praktika jakin batzuetara, gorputz-atal zehatz batzuetara, kantitate zehatz batean, eta abar. Bai zehatza dena, eta zein tarte txikia aniztasunaz gozatzeko! Badakigu hau ez dela horrela, denok desberdinak gara, denok ez dugu berdin desiratzen, eta hau ez da fase bat, gure desiratzeko modua bakar eta errepikaezina da. Gertatzen dena da gizartean ez dela aniztasuna ikusarazten, ez dugula ikusten desiratzeko moduen aukera; izan ere, komunikabideetan, ipuinetan, botere publikoetan eta abarretan beti agertzen dira harreman ziseterosexualak, non ez den ikusten pertsona horien aniztasun funtzionala, non pertsona horiek zuriak, gazteak eta klase ertainekoak diren eta eduki nahi dituzten edo erakusten digute praktika genitalak dituztela batez ere, eta, zehatzago esanda, koitalak.

Horregatik, inork % 100ean betetzen ez dituen arau zorrotz horietatik ateratzen garenok etiketatze beharra dugu, geure burua izendatu behar dugu existitzen garela ikusarazteko; aniztasunez, beste desio mota batzuez, beste erotiko mota batzuez hitz egiteko. Semiotikaren ikuspuntutik (esanahiarena eta adierazpenarena), etiketak oso erabilgarriak izan daitezke, beraiekin ezagutzen eta balioa ematen baitiogu izena duenari.

Kolektibo asexualetik mahai gainean jartzen dugu denok ez dugula berdin desiratzen, eta horregatik ez garela ez okerragoak ez hobeak, desberdinak baizik. Agian desio erotikoa sentituko dugu batzuetan bakarrik, egoera jakin batzuetan, edo pertsona jakin batzuekin, eta desio hori berea baino txikiagoa dela iruditzen zaion jendea egongo da, eta hori asexualei eta gainerakoei gertatzen zaiguna da.

Eta agian bai, nahiz eta interesgarria litzatekeen hitz egiten dugun desio motari buruz ere hitz egitea: genitalen desira?, hurbiltasunaren desira?, gorputzaren kontaktuaren desira?, musuaren nahia?, laztanen nahia?, parekatzeko nahia?… Baliteke, adibidez, norbaitek bere genitalak estimulatu nahi ez izatea, berak edo beste norbaitek berari, baina izugarri desiratzea bere besoak laztan ditzaten. Edo baliteke norbaiti gorputz-kontaktua ez gustatzea, baina norbaitekin lotura emozional sendoa izatea. Izan ere, praktika erotiko eta erlazional oso desberdinak desiratzen ahal ditugu eta bakoitza maila desberdinean.

Gertatzen dena da, desio erotikoari dagokionez, “normalena” desio genitala izatea dela esten digutela, eta batzuetan, pertsona batekin harreman intimoa dugunean eta laztantzen garenean, adibidez, ziurtzat jotzen dugu gure genitalak estimulatzen amaitu behar dugula, hau da, praktika erotikoak beti leku batean hasi eta beste batean amaitzen diren sekuentzia bat balira bezala ikusten ditugu. Baina hau erotikari buruzko begirada oso murritza izatea da. Nork bere gorputza eta desioa ezagutzen ditu, eta nahi duen bezala gozatzen du.

Pertsona asexualek gure desioaren orientazioa aldarrikatzen dugu, eta gure burua kolektibizatzen dugu, arauz kanpoko gainerako sexualitateak bezala, geure burua ikusarazteko eta aldarrikatzeko.

Hemen, asexualitateari buruzko dokumental bat ikus daiteke ACESen webgunean (Asexual Community España): https://www.youtube.com/watch?v=bqXyzz7Gt5k

 

Leer el artículo en castellano

Trans memoria, azaroak 20 Transfobiaren biktimen gogoratze eguna

Oraingo honetan, transfobiaren biktimak oroitu nahi ditugu lerro hauek 2020ko azaroaren 20ri eskainiz.

Horretarako, hainbat trans bizipenen inguruko oroimena egin nahi dugu, eta haien azalean bizi eta esperimentatu zituzten pertsonak ekarri nahi ditugu protagonistatzat.

Hasteko, munduko lehen Trans pertsona aipatuko dugu, Lili Elbe, “Daniar neska” bezala ezagunagoa, bere biografian oinarritutako filmagatik, 1882an jaio zen Danimarkan. Zehatzago esateko, “Sexu-aldaketa” izeneko kirurgia egin zuen lehen pertsona ezaguna izan zen, urte haietan oso esperimentala zen ebakuntza.

Gaur egun, esan dezakegu ez dela zorrotza sexua kirurgia bidez aldatzen dela esatea, baizik eta genitalen (barnekoak eta/edo kanpokoak) morfologia aldatzen dela. Izan ere, badakigu sexua ez dutela genitalek ematen, baizik eta pertsona bakoitzak bere burua pentsatzen duela, norberak badikigu nor garen, nahiz eta guztiz zilegi izan kirurgiak egitea edo ez egitea, gu ahalik eta ondoen bizitzeko.

Jarraian, Christine Jorgensen izendatu nahi dugu, 1926an New Yorken jaioa, “Sexua berresleitzeko” kirurgia arrakastatsu bat izan zuen lehen pertsona izan zena eta 1951n, Lilik egin eta 20 urtera, bere izaera publikoki onartu zuena. Ebakuntza horrekin batera hormona-terapia bat ere egin zitzaion.

1951.urtea, historikoki, herenegun esatea bezala da, eta, beraz, zuekin partekatu nahi genituzkeen galdera batzuk datozkigu burura: ezinbestekoa al da kirurgia genitala egitea emakume edo gizon izateko? Zerk egiten gaitu emakume eta gizon?

Oroimena egiten ari garela aprobetxatuz, ezin dugu Michael Dillo alde batera utzi, lehen trans gizon (dokumentatua), Ingalaterran jaio zen 1915ean. Michael 1939an hasi zen testosteronarekin hormonatzen, gizona zela oso jakitun. Erreferente bihurtu zen, baina, aldi berean, bere herrian ere baztertua izan zen, gaur egun “sexilio” deitua izan dena bere bizitzan zehar zenbait aldiz jasan behar izan zuen.

Gure lurraldetik pixka bat gertuago, espainiar estatuan, Bibiana Fernandez ospetsua aipa dezakegu, bere izena 1998an aldatu zuena. Ez al zaizue denbora-jauzi handia iruditzen errealitate hori Espainian ikusten hasten denerako? Eta Europara begiratzen badugu, 2020an lehen aldiz, emakume trans bat sartu da Belgikako kabinetean ministro gisa, Petra De Sutter alegia.

Euskal Herritik hurbilago dagoen erreferentziaren bat bilatzen saiatu gara, eta erreferentzia ezagunei buruzko informazio gutxi aurkitu dugu. Hala ere, ezin dugu aipatu gabe utzi Antonio Erauso (Donostia, 1585), bere jaiotza-izena Katalina izan zena, eta bere biografiak gizon bezala bizi izan zela erakusten duena, “Deskubritu” zuten arren eta bere nortasuna sekula aitortu ez zioten arren. Horrek Euskal Herriaren memoria historikoa ikertzeko, lantzeko eta aitortzeko dagoela ondorioztatzera garamatza. Lan horrek ahalegin handia eskatzen du, baina, aldi berean, interesgarria eta beharrezkoa da.

Amaitzeko, esan nahiko genuke zein garrantzitsuak izan diren gure aurretik dauden pertsona horiek ikusarazteko, balioa emateko eta, batez ere, existitzeko. Hainbat pertsona ezagun aipatu ditugu, eta egunerokotasunaren garrantzia ere aipatu nahiko genuke, beste leku batetik gauden/garen guztiengatik. Jakina, La Venenori buruzko gaur egungo seriea bezalako hedabideetan agertu diren artista, ospetsu eta aurpegi publiko guztiek lortutako ikusgarritasuna alde batera utzi gabe.

Azken batean, azpimarratu behar da trans pertsonok oso balio aberasgarria ematen diogula gizateriari: aniztasuna. Horregatik, eskerrik asko IZATEagatik.

Izan ginenengatik, gara eta izango gara.

Jarraian, esteka interesgarri batzuk utziko dizkizuegu, artikulu honetan aipatzen diren pertsonen bizitzei buruz gehiago irakurtzeko:

Munduko lehen trans pertsona (deklaratua) – Emakume daniarra:

https://eu.wikipedia.org/wiki/Lili_Elbe

Christine Jorgensen. Estatubatuarra. Lehen ebakuntza arrakastatsua:

https://eu.wikipedia.org/wiki/Christine_Jorgensen

Michael Dillo. Lehen trans gizona. Ingalaterra. Medikua. Hainbat aldiz erbesteratu zen:

http://ovejarosa.com/michael-dillon-primer-hombre-transexual-la-historia

Historiako 10 trans nabarmenenak:

https://www.losreplicantes.com/articulos/transexuales-destacados-historia

Europako lehen ministro trans. Belgikan. 2020:

https://www.france24.com/es/20201005-petra-de-sutter-primera-ministra-transgenero-belgica-europa

Katalina Erauso:

https://www.lavanguardia.com/historiayvida/edad-moderna/20191220/472298078027/catalina-erauso-monja-alferez-siglo-de-oro.html

https://eu.wikipedia.org/wiki/Katalina_de_Erauso

 

Leer artículo en castellano

Bizitza, Aniztasuna eta Harrotsuna erdigunean

Kattalingorri Elkarteak barne begirada bat eman du denboran zehar, eta denekin partekatu nahiko genuke.

 

Hogei urte hauetan, Kattalingorri LGBTIQ+ pertsonen eskubideen borrokarako, ahalduntzerako, aldarrikapenerako eta errealitatea ikusarazteko erreminta eta gune kolektiboa izan da. LGTBIQ+ kolektiboaren aldarrikapen historikoen ondorioz, gaur egun Nafarroan esparru juridiko propioa eta espezifikoa dugu LGBTI+ arloan. Hau da, LGTBIQ+ pertsonen eskubideen aldeko borrokak eta erakundeekin izandako elkarrizketak ahalbidetu dute gaur egun eta azken lau urteotan, besteak beste, sexu- eta genero-aniztasunari arreta emateko bi zerbitzu izatea komunitatean.

 

Lau urte hauetan, zerbitzu horiek martxan jartzea eta kudeatzea abentura bat izan da Kattalingorrirentzat eta borroka honetan egon garen pertsona eta kolektiboentzat. Abentura bat, eta, aldi berean, LGTBIQ+ kolektiboek urteetan aldarrikatu duten zerbait egiteko aukera bat. Alde batetik, Harrotu, Iruñeko Udalaren LGTBI+ Zentroa, hiriburuko topagune gisa. Bertan, LGTBI+ errealitatea herritarrengana hurbiltzeaz gain, arreta profesionala eskaintzen da eta sexu- eta genero-aniztasunarekiko errespetua bultzatzen da. Beste alde batetik, Kattalingune, Nafarroako Gobernuko LGTBI+ zerbitzua. Zerbitzu horrek modu deszentralizatuan ematen du zerbitzua Nafarroako hainbat eremutan, eta bilakaera izan du, edukiari eta aurrekontuari dagokienez, Kattalingorri osatzen dugun kolektiboen eta aliatuen borrokari esker. Gaur egun, aurrera egin dugu gure errealitateak ikusarazten eta arreta profesionaleko zerbitzu horiek izatearen garrantzian, baina oraindik nahiko bide dago egiteko, eta horregatik jarraitzen dugu hemen.

 

Garai zailak dira; izan ere, Nafarroan LGTBIQ+ pertsonen berdintasuna sustatzeko eta defendatzeko lege bat lortu genuen arren, oraindik ere sufritzen jarraitzen dugu ikusezintasun instituzional eta sozialagatik, gizarte-bazterkeriagatik eta gizarteko geruza batzuen gaitzespen zuzenagatik. Ildo horretan, Espainiako Estatuan lege espezifikoen garapena atzeratzen jarraitzeak ez du laguntzen hori aldatzen. Horrez guztiaz gain, COVID-19ari aurre egiteko neurriak larriagotzen ari dira bazterkeria eta sufrimendua eragiten zituzten egoerak: leku seguruak ez diren etxeak eta alternatiba bat aurkitzeko zailtasunak, lan-prekarietate handiagoa eta zu zeu izatearen beldurrak areagotzea, transizio-prozesuak geldirik, armairura itzultzea, gizarte-bazterketako egoeretan dauden Trans pertsonen babesgabetasun handiagoa eta abar luze bat.

 

Ezinbestekoa iruditzen zaigu pertsonen eskubideak eta berdintasuna ez hierarkizatzea, eta batzuk bigarren mailan geratzea, ikusezinak berriro ere, ideologia edo posizionamendu politikotik haratago, alde batera utzi ezin diren oinarrizko eskubidetaz ari baikara.

 

Horregatik guztiagatik, beharrezkoa ikusten dugu LGTBIQ+ pertsonen, kolektiboen eta aliatuen arteko sareak sendotzea, eskubideak defendatzeko eta egikaritzeko. LGBTIQ+ pertsona publiko eta kalitatezkoen errealitateari erantzuten dioten zerbitzuak garatzen eta aldarrikatzen jarraitzea. Erakunde publikoei dei egitea, batetik, beren ekintzetan intersekzionalitatea egiazki sar dezaten, erantzun integralak bermatzeko, eta, bestetik, elkarrizketa aktiboa izan dezaten LGBTIQ+ kolektiboekin.

Gure aurrekoei esker, indarra eta adorea garenoi eta askatasuna etorriko direnentzat.

 

Clickar para leer en castellano

Armairutik irtetea

Ostikoka nabil kanporuntz,

atea ireki nahian.

Ostikoka nabil kanporuntz,

munduak ni ikus nazan.

Barruko hoztasunetik ihes,

egon nahiko nuke besteen besoetan babes.

Baina ezin dut,

indarrak faltan ditut.

Inork lagunduko zain pasa ditut gauak, egunak, orduak…

Niregandik urruti,

nor naizen ez jakinik.

Azkenean ikusi dut argia,

aurpegia goxo laztantzen didana.

Azkenean ikusi dut argia,

nire barne barnetik sortzen dena.

Argi ikusi dut orduan,

ez da bultza kontua.

Atea irekitzeko,

so egin behar dut barrura.

Bertan nor dagoen jakin,

eta salto mundura.

Naizena izateko,

orain heldu da ordua

 

Askotan entzun izan dugu “hoberena da armairutik kanpo egotea, ikusgarria izatea”. Halere LGTBI+ pertsona askorentzat, zaila da pausu hau ematea eta gure inguruan hau aldarrikatzea, benetan nor eta nolakoak garenadieraztea. Beldurrak, indar handia hartzen du horrelakoetan. Norbera dena onartzeko beldurra, familia edo lagunartean onartua ez izatearen beldurra, lantokitik kaleratua izatearen beldurra, kaletik joanda hitz itsusiak entzun behar izatearen beldurra, edota bakarkadearen beldurra. Armairutik kanpo egoteak, ikusgarritasuna dakarrelako eta kasu batzuetan honen kudeaketa zaila suertatu daitekeelako norbanakoarentzat, leku edota momentu desberdinetan.

Halere, sozialki ikusgarritasuna lagungarria dela ikusita eta beldur hauekin apurtzeko asmoz, 1988az geroztik, urriaren 11ro “Armairutik ateratzeko eguna” ospatzen da, mundu mailan. LGTBI+ pertsonak gizarteko esparru guztietan gaudela erakusteko eta aldarrikatzeko eguna, hain zuzen ere. Hori baita gizarte gisa dugun erronka handienetariko bat: LGTBI+ pertsonak edonon eta edonola gaudela adieraztea. Okindegian gaude, irakasle gara eta parkean kirola egiten dugun zure auzokideak gara eta zuk bezala ametsak, desirak eta zailtasunak ditugu, bizitza honetan.

“Lo que no se ve, no existe” esamoldearekin amaitzeko, ikusgarritasuna oso garrantzitsua iruditzen zaigu, izan bagarelako eta egon bagaudelako. Halere, zoritxarrez oraindik LGTBI+ kolektiboarenganako ezjakintasun handia dago eta horrek klitxeak ekar ditzake armairutik ateratze hori gehiago zailduz askotan. Horregatik, eta gaurkoan armairutik ateratzeko hautua egingo badugu ere, oso garrantzitsua iruditzen zaigu, norberak bere erritmoak errespetatzea, barnera begiratzea eta prest dagoenen, gurekin batera kanpora salto egitera.

Hurbileko erreferenteak behar ditugulako, guztion artean ikusgarritasun anitza egingo dugulako!

 

Pinchar para leer en castellano

Irailak 23, Ikusgarritasun Bisexualaren Eguna

Irailaren 23a ikusgarritasun bisexualaren eguna da, egutegiko egun berezia bi sexuenganako erakargarpena sentitzen dugun pertsonak ikusarazteko. Desioaren orientazio hau ikusarazten jarraitu behar dugu oraindik ere, are gehiago gaur bezalako egunetan; izan ere, pertsona bisexualak oraindik ere ikusezin eta estereotipatuak izaten jarraitzen dugu. Horretarako, komunitate bisexualak bere bandera propioa du, 1998an Michael Paigek sortua eta hiru kolorez osatua: magenta, labanda eta urdina, homosexualitateari, heterosexualitateari eta bi orientazioen konbinazioari erreferentzia eginez.

 

 

Lehen Bisexualitatearen Eguna Wendy Curry, Michael Page eta Gigi Raven ekintzaile Estatu Batuarrek bultzatu zuten eta 1999ko irailak 23an ospatu zen, Johannesburgon Lesbiana eta Gay Elkartearen Nazioarteko Konferentzian onartua izan ondoren.

 

Askotan ikusten dugu orientazio horren existentzia ukatzen dela “heterokuriosoa da” bezalako esamoldeen bidez, bisexualitatearen aukera alboratuz eta horrela desioaren orientazioa homosexualitatearen eta heterosexualitatearen arteko binarismora mugatuz. Gainera, askotan uste da bi sexuetako pertsonenganako erakarpena senti dezakegun pertsonok jakin-minagatik edo, nolanahi ere, bizioagatik egiten dugula. Zenbatetan entzun ditugu “zenbat bizio duen” edo “honi dena gustatzen zaio” bezalako esamoldeak pertsona bisexual bati buruz hitz egiteko?

 

Baina zergatik da biziosoagoa bi sexuetako pertsonekin sexu-harremanak dituen pertsona bat, sexu bereko edo beste sexuko pertsonekin harreman sexualak dituen pertsona bat baino? Eta dena gustatzen zaigula esaten denean… Akaso bisexualoi gizon eta emakume guztiak gustatzen zaizkigu? Bururatuko litzaiguke pentsatzea emakume heterosexual bat gizon guztiek erakartzen dutela, edo emakume lesbiana bat emakume guztiek? Ez, argi eta garbi, pertsona bisexualok gizon eta emakume batzuek erakartzen gaituzte gure bizitzan zehar, eta, era askotara; izan ere, baliteke pertsona bisexual bat pertsona askok erakartzea bere biografian zehar, edo gutxi batzuek erakartzea. Bisexualitatearen bizipenak pertsona bisexualak bezainbeste dira, nahiz eta gure artean etiketa eta bi sexuekiko desio erotikoa partekatzen ditugun.

 

Bisexualitatearekin lotzen den beste uste bat da pertsona heldugabeak edo zalantzatiak garela, zer nahi dugun ez dakigunak, eta, horregatik, ez garela gai homosexualitatearen edo heterosexualitatearen balantzan erabakitzeko. Freudek, adibidez, bisexualitatea “sexu-desberdintze” edo “hermafroditismo” gisa ulertu zuen, eta erakarpenari buruz hitz eginez, pertsona guztiak objektu sexualen arteko bereizketarik gabe (bisexualak) jaiotzen garela defendatu zuen, eta hazten garenean objektu bat aukeratzen amaitzen dugula. Bere ustez, giza izaera bisexuala zen, baina ezin zuten heldu modernoek praktikatu, giza aurrerapenak aukera egitera garamatzalako; umeekin, heldutasun ezarekin eta aukeratzeko gaitasunik ezarekin lotuz.

 

Kinsey-k, aldiz, ondorioztatu zuen bisexualitatea homosexualitatearen eta heterosexualitatearen  bi mutur ‘puruak’ konbinatuz eraikitzen zela, eta, beraz, ‘pertsona guztiak bisexualak garela’, baina ez modu ‘garbian’, baizik eta orientazioaren continuum baten hainbat puntutan aurkitzen garela, non lauki estankorik ez dagoen eta desiatzeko modua jarraitua den.

 

Sexualitatea prozesu aldakor bat da gure bizi-prozesuan, eta orientazioa ere ez da estankoa, eboluzionatzen joan daiteke gure biografian zehar, eta gure bizitzako fase desberdinetan sexu bateko edo besteko pertsonengatik desio handiagoa edo txikiagoa sentitzen ahal dugularik. Are gehiago, zentzu batean edo bestean ditugun jokabideek ez dute zertan gure orientazioa markatu behar edo zalantzan jarri identifikatuago edo erosoago sentiarazten gaituen etiketa.

 

Azken finean, etiketak baliozkoak dira elkar ulertzen eta azaltzen laguntzen badigute, baina balio diezagukete, edo ez. Aniztasunaren mundu zabal eta aberatsean non kokatzen zaren ulertzeko modu batean edo bestean deitzea lagungarri bazaizu, aurrera. Bakoitzak badaki zein etiketarekin sentitzen den identifikatuago edo ez duen batekin ere identifikatu nahi. Benetan garrantzitsua dena da norbera aske eta eroso sentitzea garen izaki bakar eta errepikaezin gisa sentitu, desiratu, adierazi eta gozatzeko.

 

Pinchar para leer en castellano